Od czego zależy jaka cena grama złota?

Cena grama złota jest jednym z najważniejszych wskaźników dla inwestorów, jubilerów i wszystkich zainteresowanych rynkiem metali szlachetnych. To, ile kosztuje gram złota, zależy od wielu powiązanych ze sobą czynników. Największy wpływ na cenę mają notowania światowe wyrażone w dolarach amerykańskich za uncję. Następnie wartość przelicza się na gramy i uwzględnia bieżący kurs walutowy. Kluczową rolę w kształtowaniu ceny pełnią również takie elementy jak popyt inwestycyjny, zakupy banków centralnych, geopolityka, inflacja i koszty wydobycia.

Podstawy ustalania ceny grama złota

Cena złota ustalana jest na międzynarodowych rynkach finansowych w dolarach amerykańskich za jedną uncję trojańską, która waży około 31,1 grama. Na tej podstawie wylicza się cenę za gram, dzieląc notowanie za uncję przez 31,1 i przeliczając uzyskany wynik na inną walutę, na przykład złotówki, uwzględniając bieżący kurs wymiany USD/PLN. Wahania na rynku walutowym mogą więc powodować zmiany ceny złota nawet wtedy, gdy globalna cena złota się nie zmienia, co jest istotne dla osób kupujących bądź sprzedających złoto w Polsce.

Warto pamiętać, że złoto postrzegane jest jako aktywo bezpieczne, tzw. safe haven. Jego atrakcyjność rośnie szczególnie wtedy, gdy dolar jest osłabiony, a rentowność amerykańskich obligacji spada. Inwestorzy najczęściej lokują środki w złoto, gdy sytuacja na rynkach finansowych jest niestabilna lub kiedy geopolityka przysparza niepewności.

Najważniejsze czynniki wpływające na cenę grama złota

Cena grama złota budowana jest przez szereg złożonych mechanizmów rynkowych. Jednym z nich jest popyt banków centralnych, które w ostatnim czasie wyraźnie zwiększają rezerwy złota. W 2024 roku zakupy banków centralnych wyniosły aż 1045 ton, a trend wzrostowy ma być kontynuowany w kolejnych latach. Do największych nabywców należą kraje takie jak Chiny, Indie czy Polska.

Niebagatelną rolę odgrywa także popyt inwestycyjny. Wzrost inwestycji w fundusze ETF opiewające na złoto oraz bezpośrednie inwestycje w sztabki i monety inwestycyjne potęgują presję na wzrost ceny. W ostatnich prognozach odnotowano wzrost zasobów ETF o kolejne 175 ton w 2025 roku.

Podaż złota pochodzi zarówno z wydobycia, jak i z recyklingu. W I półroczu 2025 roku recykling dostarczył na rynek ponad 1400 ton surowca, a produkcja kopalń również wzrosła. Jednak mimo wzrostu wydobycia nadal jest ono niewystarczające by w pełni zaspokoić zwiększający się popyt, co utrzymuje ceny na wysokim poziomie.

Wzrosty produkcji nie zawsze przekładają się na obniżki ceny. Aktualnie rosnące koszty produkcji (AISC) są kolejnym istotnym czynnikiem. W 2025 roku całkowity koszt pozyskania uncji złota wzrósł do 1456 USD (czyli o 9% r/r). Ograniczona podaż w obliczu rosnących kosztów sprzyja utrzymywaniu się wysokich cen.

Geopolityka, kurs dolara, inflacja i stopy procentowe

Znaczący wpływ na wycenę złota ma kurs dolara amerykańskiego. W okresach gdy dolar traci na wartości, złoto zwykle drożeje, co ostatnio zauważono przy spadku indeksu DXY o 2% w lutym 2025 roku. Odwrotna korelacja ze stopami procentowymi sprawia, że spadek rentowności 10-letnich obligacji amerykańskich (np. o 27 punktów bazowych) wzmacnia atrakcyjność złota jako bezpiecznego aktywa.

Zawirowania geopolityczne oraz zmiany poziomu inflacji wzmagają zainteresowanie złotem. W obliczu niepewnej sytuacji na świecie, napięć handlowych oraz wprowadzanych taryf celnych na złoto monetarne inwestorzy i państwa zwiększają jego zakupy, wpływając tym samym na zwyżkę ceny.

Nie bez znaczenia są także zjawiska dedolaryzacji, które napędzają zakupy rezerw przez kraje zmniejszające udział dolara w swoich aktywach. Ograniczona podaż oraz presja na wzrost jego wartości przekładają się na kolejne rekordowe poziomy cen.

Prognozy i aktualne trendy cen grama złota

Aktualne i prognozowane wartości światowych cen złota wyznaczają trendy na rynku. Pod koniec 2025 roku cena uncji osiągnęła poziom 4345,24 USD, przy maksimum 4549,78 USD odnotowanym w grudniu 2025. Od początku roku do października 2025 wzrost ceny wyniósł aż 54%, osiągając ponad 4000 USD za uncję, po czym nastąpiła korekta o 500 USD.

Prognozy na 2025 rok przewidują utrzymanie cen na wysokim poziomie, w przedziale 2800-3100 USD za uncję według głównych instytucji finansowych, z możliwością osiągnięcia nawet 4336-4895 USD. W 2026 roku spodziewane są kolejne wzrosty, nawet powyżej 5000 USD za uncję złota.

Zainteresowanie ze strony inwestorów oraz banków centralnych pozostaje kluczowym czynnikiem zwiększającym popyt. W drugim kwartale 2025 roku globalny popyt na złoto wyniósł 1249 ton, co oznacza duży wzrost r/r i zawrotną wartość 132 mld dolarów. Statystyki ETF wskazują na stały napływ kapitału w szlachetny kruszec.

Podaż, recykling i koszty produkcji jako fundamenty ceny

Podaż złota na rynku światowym determinowana jest możliwościami wydobywczymi oraz recyklingiem. Mimo sukcesywanego wzrostu wydobycia kopalnianego nadal nie może on nadążyć za tempem wzrostu popytu, co prowadzi do ograniczonej dostępności kruszcu. Wysokie ceny złota dodatkowo wspierane są przez koszt wydobycia – tzw. All In Sustaining Cost (AISC), które w 2025 roku wyniosły 1456 USD za uncję.

Obecny poziom recyklingu przekracza 1400 ton w pierwszej połowie 2025 roku i stanowi stabilne źródło podaży, lecz nie rekompensuje wzrastających oczekiwań inwestorów i państw poszukujących stabilności w okresach wzrostów inflacji i turbulencji gospodarczych. W efekcie nawet krótkotrwałe wzrosty podaży nie są w stanie wywołać trwałej korekty cenowej, gdy silny popyt inwestycyjny oraz banków centralnych utrzymuje presję zwyżkową.

Podsumowanie mechanizmów wpływających na cenę grama złota

Na cenę grama złota nakładają się mechanizmy globalne obejmujące wahania kursu dolara, politykę banków centralnych, inwestycje instytucjonalne, koszty produkcji i recyklingu oraz sytuację geopolityczną. Wysoka zmienność, silny popyt oraz ograniczona podaż sugerują, że w najbliższych latach cena złota powinna pozostawać na wysokim poziomie, a prognozy zakładają kontynuację hossy i możliwe dalsze rekordy cenowe.